• :
  • :
Nguoimelinh.vn - Trang thông tin điện tử của Người Mê Linh khắp năm châu

Bảo Lâm, ngôi cổ tự trong tâm thức người Mê Linh

(Nguoimelinh) - Chùa Bảo Lâm, tên chữ là Bảo Lâm tự, một trong những trung tâm Phật giáo lâu đời trên vùng đất Mê Linh cổ. Trải qua gần một thiên niên kỷ xây dựng, trùng tu, và phát triển, chùa Bảo Lâm còn lưu dấu những giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc tôn giáo. Sức lan tỏa của ngôi cổ tự này không chỉ đối với vùng đất tổng Thọ Lão xưa, xã Tiến thịnh nay mà cả vùng Mê Linh và Phật giáo Việt Nam.

Danh xưng Bảo Lâm tự


Bảo Lâm là cách gọi tắt của Thất bảo thụ lâm (nghĩa là rừng cây thất bảo, tức rừng cây quý bằng trân châu, mã não, hổ phách,… ở thế giới cực lạc của Phật A Di Đà). 


Bảo Lâm cũng có nghĩa là chốn thờ Phật trang nghiêm, huy hoàng, được trang sức bằng những vật quý báu.

 

Một phần kiến trúc cổ chùa Bảo Lâm hiện nay


Cách gọi này thực đúng với tên chùa Bảo Lâm. Ngoài là một trung tâm Phật giáo lâu đời trên vùng đất Mê Linh, hiện tại trong ngôi chùa này còn lưu giữ nhiều hiện vật cổ xưa mang giá trị văn hóa, kiến trúc và nghệ thuật của Phật giáo.

 

Bảo Lâm tự trong tâm thức người Mê Linh


Bảo Lâm tự tọa lạc trên phần đất của tổng Thọ Lão xưa, ngày nay là làng Thọ Lão, xã Tiến Thịnh, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội. Nơi đây là một vùng đất cổ hình thành từ thời Hùng Vương dựng nước, với một truyền thống văn hóa đậm đặc.
 

Khu nhà khách và một phần nhà tổ chùa Bảo Lâm

 

Theo những ghi chép thành văn còn lại đến ngày nay, có thể xác định được chùa Bảo Lâm ra đời trước thế kỷ XIII. Có lẽ, ngôi cổ tự này ra đời dưới thời kỳ nhà Lý (1009-1225) thời kỳ phát triển cực thịnh của Phật giáo Việt Nam. 

 

Trong thần tích của làng Thọ Lão có chép lại chuyện vợ chồng An Sinh Vương Trần Liễu (một quý tộc nhà Trần, anh trai của vua đầu triều Trần Thái Tông, cha của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn) vì mâu thuẫn trong nội bộ vương triều đã tập hợp quân lính chống lại triều đình. Thọ Lão là một vùng đất ven sông Hồng (sông Cái) có nhiều điều kiện giao thông thuận lợi, đã được Vương chọn làm đất thang mộc (đất của các quý tộc quản lý, đặc trưng cho chế độ quân chủ quý tộc dưới thời nhà Trần). Trong thời gian ở đất Thọ Lão, vợ chồng Vương đã giúp dân làng đào giếng, mở đường, mở chợ, phát triển kinh tế làng xã, giúp nơi đây trở nên sầm uất. Chùa Bảo Lâm thời kỳ này cũng được ông bà cúng tiền mở mang, xây dựng lại.


Cuộc nội chiến vương triều kết thúc, Vương và phu nhân ở lại chùa Bảo Lâm tu luyện và giúp đỡ dân làng thêm một thời gian trước khi trở về vùng đất ở Yên Phụ, Yên Dưỡng, Yên Sinh, Yên Hưng, Yên Bang (thuộc tỉnh Quảng Ninh ngày nay). Để tưởng nhớ công lao của An Sinh Vương Trần Liễu cùng phu nhân và các tướng lĩnh, nhân dân làng vùng đất Thọ Lão đã lập đền và thờ ở Đền Thiên Cổ, đời đời hương khói.


 

Toàn cảnh khu nhà tổ mới được xây dựng lại

 

Trải qua những thăng trầm của lịch sử dân tộc: 3 lần kháng chiến chống quân Mông Nguyên (1258, 1285, 1287-1288); 20 năm thời thuộc Minh (1407-1427); Chế độ phong kiến cực thịnh dưới thời Lê sơ (1427-1789); Nam Bắc phân tranh (1533-1592); Trịnh Nguyễn phân tranh (1627-cuối thế kỷ XVIII); Vương triều Tây Sơn (1778-1802); Vương triều Nguyễn (1802-1945); Kháng chiến chống thực dân Pháp (1858-1945); Kháng chiến chống đế quốc Mỹ (1945-1975); Cuộc chiến bảo vệ biên giới của Tổ quốc; Quá trình đổi mới xây dựng nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa,… chùa Bảo Lâm vẫn luôn hiện diện cùng với cư dân làng Thọ Lão và những vùng lân cận.


Trong suốt quá trình lịch sử dài lâu đó, chùa Bảo Lâm đóng vai trò như một thành tố văn hóa không thể thiếu của cư dân Tổng Thọ Lão và vùng đất Mê Linh. Dưới thời phong kiến, nhà chùa chính là nơi truyền bá tri thức (mở lớp dạy học) cho con em trong làng, trong tổng. Mỗi khi đất nước gặp thiên tai, giặc xâm lược, dân tình đói kém, cũng chính nhà chùa là nơi đã cưu mang giúp đỡ mọi người vượt qua. 

 

Trong thời kỳ hiện đại, mái chùa nhiều lần trở thành căn cứ bí mật trong các cuộc họp chính trị, hoặc nơi trú ẩn cho cách mạng, góp phần vào chiến thắng chung cho cả dân tộc. Hơn cả, cùng với những tín ngưỡng, phong tục của cư dân trên vùng đất Thọ Lão, ngôi chùa đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động tinh thần giúp con người có niềm tin vào cuộc sống hiện tại, tin vào những giá trị tốt đẹp,… giữa xã hội đang có nhiều biến động như hiện nay. Để rồi từ đó, phấn đấu, sống và làm việc luôn có Tâm.
 

 

Một góc vườn thượng uyển trong khuân viên chùa Bảo Lâm


Bảo Lâm ngày nay đang lưu giữ những giá trị vật chất trong không gian làng qua nhiều thế kỷ. Đồng thời, nơi đây cũng góp phần làm phóng phú đời sống tinh thần cư dân làng xã, đưa tư tưởng của Phật giáo đến gần với tâm thức người Thọ Lão nói riêng và cộng đồng cư dân trên vùng đất Mê Linh nói chung.
 

Bài và ảnh: Nhật Minh (Trường ĐHKH Xã hội và Nhân văn HN)

Tags: 285634 , 286827 , 286828 , 286829 , 286830
Tác giả: Bài và ảnh: Nhật Minh
Tin liên quan
Thông báo
Mê Linh - Hà Nội: Bố mẹ phản đối dự án nghĩa trang, hơn 2 nghìn trẻ bị nghỉ học (25/11/2019)
Lào Cai: Ra mắt Họ Nguyễn tỉnh Lào Cai và kiện toàn ban liên lạc lâm thời Họ Nguyễn Tỉnh. (28/10/2019)
Mê Linh (Hà Nội): Sớm hoàn thành công tác dồn điền, đổi thửa xây dựng nông thôn mới (18/10/2019)
Công an huyện Mê Linh hỗ trợ nuôi 2 em học sinh có hoàn cảnh khó khăn (07/10/2019)
Doanh nhân Họ Nguyễn: Bản lĩnh kinh doanh, thắm tình dòng tộc (30/09/2019)
Dân dựng lều trại, thức đêm canh gác doanh nghiệp làm chui (30/09/2019)
Huyện Mê Linh, TP Hà Nội: Có hay không việc rác thải chôn xuống lòng hồ ảnh hưởng đến môi trường sống? (27/09/2019)
Kỳ án kêu oan ở Quảng Ninh: Hành trình 7 năm tìm cách chứng minh anh trai vô tội (24/09/2019)
Xin đừng để biến tướng (24/09/2019)
Lãnh đạo Phòng GD-ĐT huyện Mê Linh chưa trung thực (17/09/2019)
Hà Nội: Chồng tẩm xăng đốt vợ rồi tự thiêu, 2 người cùng tử vong (17/09/2019)
Những đứa trẻ không có ngày khai trường (15/09/2019)
Fanpage Facebook