• :
  • :
Nguoimelinh.vn - Trang thông tin điện tử của Người Mê Linh khắp năm châu

Về Tiến Thịnh thưởng thức hương vị Chè Lam

(Nguoimelinh) - Nếu ngày xưa, Chè lam chỉ được làm vào dịp Tết như một món ăn chơi dân dã mà thanh tao, thì nay nó được làm, bán quanh năm và ở xã Tiến Thịnh, huyện Mê Linh có một thôn đặc biệt với những nghề phụ như thế...

Về thôn Yên Thị, xã Tiến Thịnh vào bất kỳ mùa nào trong năm, chưa tới đầu làng đã nghe những mùi thơm  nức của gạo nếp mới, gừng, mạch nha, đậu phộng rang… Lang thang khắp thôn và ghé thăm những gia đình nơi đây chúng ta không khó để bắt gặp bên những bếp lửa đỏ than, những mẻ chè lam thoăn thoắt ra lò qua đôi bàn tay dẻo dai, khéo léo nhưng đầy lực của các mẹ, các chị, các em. Chè lam lại được làm và bày bán khắp nhà, bếp.

 

Chè lam mỗi nơi có những công thức khác nhau nhưng nguyên liệu hầu như ở đâu cũng vậy. Đó là đường mật, mạch nha, gừng tươi, bột gạo nếp rang, lạc rang. Những nguyên liệu đơn giản, gắn bó với cuộc sống nông nghiệp thuần túy ấy nhưng khi kết hợp với nhau lại tạo nên một thức quà quê ăn vào sẽ nhớ mãi bởi nó chứa đựng ở trong đó biết bao nhiêu tinh túy. Cái hồn quê nhờ vậy mà càng day dứt trong lòng những người con xa xứ.

 

 

 

 

Gạo nếp làm chè lam thường là nếp cái hoa vàng, hay nếp thơm - là những loại gạo đặc sản. Gạo ngon khi được rang và nghiền thành bột sẽ càng dậy mùi thơm khi bắc lên bếp. Những nguyên liệu khác như gừng tươi cũng được chọn kỹ là những nhánh gừng già vừa cay nồng nhưng lại thơm. Trước đây, người dân thường chọn mật mía có màu nâu nhưng nay, khi mật mía cũng ít dần, có thể dùng đường trắng để thay thế dù sản phẩm cũng có vài phần khác nhau về hương vị.

 

Công đoạn nấu chè lam là quan trọng nhất bởi những người thợ lành nghề sẽ biết cân, đong, đo, đếm từng nguyên liệu sao cho thật vừa vặn. Trên bếp than hồng là nồi nước với những lát gừng đã được rửa sạch, gọt vỏ và bào nhuyễn. Đường, mạch nha, lạc rang cộng thêm một chút muối tinh được cho vào cùng lúc.

 

Tất cả được đun với lửa vừa, khuấy thật đều tay cho đường tan, hòa với mạch nha và gừng mà không bị cháy khét. Khi tất cả đã hòa quyện với nhau thành hỗn hợp nước có màu vàng óng, gần như keo lại là đến công đoạn quan trọng nhất: rắc bột.

 

 

 

 

Bột nếp rang đã nghiền được đổ đều tay vào nồi nước, đổ đến đâu đảo thật đều đến đó. Điều thú vị là, những người chưa bao giờ nhìn những người thợ làm chè lam lo sợ vì khi đổ bột trên nồi nước nóng bột sẽ kết lại, vón cục. Tuy nhiên, vì bột được làm từ gạo nếp rang chín nên mỗi lần thêm bột vào nồi, đảo thật nhanh và đều tay tất cả các nguyên liệu sẽ hòa quyện với nhau.

 

Người thợ lành nghề sẽ biết cho lượng bột hợp lý để tạo độ dẻo đúng chuẩn cho chè lam. Thiếu một chút bột bánh, chè lam sẽ dẻo quẹo, dính chặt với nhau và nếu quá tay, chè sẽ rất nhanh cứng, không có độ mềm khi ăn. Do đó, công đoạn quan trọng nhất là cho bột và đảo thật nhanh. Lúc nào những đôi tay khỏe mới phát huy hết tác dụng, mà nhiều khi phải cần đến bàn tay người đàn ông.

 

Tất cả các nguyên liệu đều chín, nên khi thấy hỗn hợp đặc, dẻo có thể ngừng lại vì mẻ chè lam đã hoàn thành. Ở một số địa phương như Thanh Hóa, người ta không làm chè lam bằng bột nếp rang nghiền mà thay vào đó là bột nước, được lọc qua túi vải sau đó đem phơi khô. Mỗi lần nấu chè, sẽ dùng bột này để chế biến.

 

 

 

 

Khi công đoạn nấu hoàn thành, chè lam sẽ được đổ lên những chiếc mâm đã được trải một lớp bột áo thật dày. Lớp áo này cũng chính là bột gạo nếp rang làm nguyên liệu nấu chè. Khi chè đã nguội hẳn, dùng những con dao thật bén cắt thành những miếng chè có hình chữ nhật 1,5x5 cm xoa đều trong lớp bột áo. Lớp bột này tựa như một lớp phấn phủ màu trắng bên ngoài, giúp những miếng chè không dính lại với nhau.

 

Ngay cả khi công nghiệp phát triển, máy móc hiện đại hơn, chè lam vẫn được làm hoàn toàn thủ công bằng phương pháp gia truyền. Thôn Yên Thị có nhiều nhà làm chè lam, mỗi nhà một công thức riêng dù nguyên liệu đều như nhau. Một miếng chè lam đạt yêu cầu là dẻo vừa phải, không mắc răng; độ ngọt thanh; có vị cay và thơm nồng của gừng lại có vị béo ngậy của những hạt lạc rang.

 

Bao bì sản phẩm ngày tết

Bao bì sản phẩm ngày thường với 1 thương hiệu mới phát triển

Chè lam sẽ chỉ ngon nhất khi thưởng thức vào những ngày gió heo may, gió bấc ùa về bên những chén trà nóng thơm phức. Cắn một miếng chè lam, nhấp một ngụm trà bạn có cảm như mọi tinh túy, cái hồn quê đều tan vào trong miệng. Thế nên Chè lam giờ đã trở thành thứ quà gắn liền với vùng quê bên bờ sông Hồng hiền hòa này.

 

Không chỉ có Chè Lam, xã Tiến Thịnh còn có rất nhiều gia đình làm kẹo lạc, kẹo dồi chó, bánh đa nem, bỏng gạo...và cả bánh Trung Thu. Những món quà quê được làm thủ công không chỉ ngon miệng mà còn mang trên mình nhiều ý nghĩa, như nhắn gửi với những người con xa quê 1 một thông điệp “quê hương là chùm khế ngọt”!

 

CƠ SỞ SẢN XUẤT CHÈ LAM THANH GIÁP

Địa chỉ: Xóm 1, thôn Yên Thị, xã Tiến Thịnh, huyện Mê Linh (gần đình Yên Thị)

Điện thoại: 0333.54.88.03

Giá bán: 20.000đ/ 1 gói (500g)

Miễn phí vận chuyển (đặt hàng 10 gói trở lên)

 

CTV - Kim Ngọc (Seri bài viết khám phá ẩm thực Mê Linh) 

Tags: 138482 , 285634 , 286454 , 286455 , 286456
Tin liên quan
Thông báo
Mê Linh - Hà Nội: Bố mẹ phản đối dự án nghĩa trang, hơn 2 nghìn trẻ bị nghỉ học (25/11/2019)
Lào Cai: Ra mắt Họ Nguyễn tỉnh Lào Cai và kiện toàn ban liên lạc lâm thời Họ Nguyễn Tỉnh. (28/10/2019)
Mê Linh (Hà Nội): Sớm hoàn thành công tác dồn điền, đổi thửa xây dựng nông thôn mới (18/10/2019)
Công an huyện Mê Linh hỗ trợ nuôi 2 em học sinh có hoàn cảnh khó khăn (07/10/2019)
Doanh nhân Họ Nguyễn: Bản lĩnh kinh doanh, thắm tình dòng tộc (30/09/2019)
Dân dựng lều trại, thức đêm canh gác doanh nghiệp làm chui (30/09/2019)
Huyện Mê Linh, TP Hà Nội: Có hay không việc rác thải chôn xuống lòng hồ ảnh hưởng đến môi trường sống? (27/09/2019)
Kỳ án kêu oan ở Quảng Ninh: Hành trình 7 năm tìm cách chứng minh anh trai vô tội (24/09/2019)
Xin đừng để biến tướng (24/09/2019)
Lãnh đạo Phòng GD-ĐT huyện Mê Linh chưa trung thực (17/09/2019)
Hà Nội: Chồng tẩm xăng đốt vợ rồi tự thiêu, 2 người cùng tử vong (17/09/2019)
Những đứa trẻ không có ngày khai trường (15/09/2019)
Fanpage Facebook